IMSLP; Hurray of weg ermee?

(Bijeenkomst IMSLP roundtable, dinsdag 23 juni 2015) 

Met oprichter Edward Guo aan tafel, gekoppeld aan vijf voor- en tegenstanders, belooft het een spannende anderhalf uur te worden. De meningen over IMSLP zijn natuurlijk verdeeld: zo zien uitgevers hun afzetmarkten in gevaar komen, en laten docenten en bibliothecarissen aan muziekonderwijsinstellingen hun studenten liever kennis maken met wetenschappelijke en -Urtextedities dan met de vaak slecht leesbare scans van verouderde edities. Echter, vrij moeiteloos weet Guo de kritiek te pareren. Hij, afgestudeerd rechten, weet wat hij volgens de Canadese en Amerikaanse wetten wel en niet mag doen. 

Wat brachten de supporters van IMSLP naar voren? 

Bibliotheque National de France heeft grote plannen met IMSLP; records van IMSLP gaan toegevoegd worden aan hun catalogus en komen via het programma Gallica vrij beschikbaar, met zelf toegevoegde metadata. Men is nog met elkaar in gesprek over de exacte voorwaarden, maar BNF zou ook graag de mogelijkheid van het opvragen van statistische gegevens toegevoegd zien.

Universiteit van Montana ziet IMSLP als een representant van het public domain, wat ze in het algemeen toejuichen. IMSLP is een van de mogelijkheden bij het raadplegen van bronnen; daarnaast wijzen ze tijdens introducties studenten op andere in de bibliotheek aanwezige edities.

Ook de Sachsische Universitatsbibliothek heeft IMSLP in de catalogus verwerkt en zij hebben een speciaal teken toegevoegd aan de zoekresultaten zodat deze meteen herkenbaar zijn. Kwaliteit van de toegevoegde metadata is mager, maar na een proefperiode bleek dat iedereen er blij mee is.

Bezwaren en bezorgdheid kwamen van de kant van uitgeverij Baerenreiter en van de bibliothecaris/docent van de Brigham Young University.

De al eerder genoemde verouderde edities en het gemak waarmee studenten dit vinden werkt luiheid bij studenten in de hand. Tegenwerping: is het niet de taak van de bibliotheek studenten te wijzen op de andere edities en dit goed te promoten? 

De kwaliteit van de PDF’s is vaak zo slecht, kan IMSLP niet een link toevoegen naar de originele bron, de zgn. “backlink”?

De toekomst van wetenschappelijke edities komt misschien in gevaar. Zijn (toekomstige) musicologen nog bereid jaren van hun leven in langdurige projecten te steken?

Baerenreiter is totaal niet blij met het feit dat er mensen zijn die hun uitgaven (bijv. New Mozart Edition) uploaden in IMSLP. En dan is ook nog eens de documentatie ervan verwijderd….  

Edward Guo antwoordt dat elke file die geupload wordt, gescreend wordt op Amerikaans en Canadees copyright. Wat mag, wordt er op gezet; wat niet mag, verwijderd. De server staat in Canada en als het in Canada public domain is, blijft het online. Op de website is daarom ook de waarschuwing vermeld dat het in een ander land misschien niet onder het publieke domein valt en men daardoor wellicht in overtreding is. Meer kan hij niet doen. Over het toevoegen van de eerder genoemd backlinks: IMSLP moedigt het toevoegen hier van aan, maar kan niemand dwingen.

Bibliothecarissen willen natuurlijk zekerheid dat IMSLP de komende honderd jaar zal blijven bestaan. Guo “doet zijn best, maar kan niets beloven…”

Bibliothecarissen willen ook respect voor hun bezit en het liefst dat IMSLP dat steunt. Guo antwoordt dat hij respect heeft voor het werk van bibliotheken maar dat IMSLP een autonome organisatie is. “De grens van wat ethisch wel en niet verantwoord is, is lastig maar zo lang het legaal is wat we doen, gaan we door”, en “als je een probleem hebt met de wet, verander het!” Deze opmerking valt bij sommige bibliothecarissen in de zaal niet lekker.

Maar misschien toch een succesje?: de suggestie uit de zaal om een formulier toe te voegen voor uploaders waarin aangegeven wordt waar het materiaal vandaan komt, vindt hij een uitstekend idee. Onze collega Nienke de Boer vraagt of dan ook de vraag toegevoegd kan worden of het materiaal al uitgevoerd is. Dat is voor orkestmateriaal handige informatie.

Componisten die hun eigen werk uploaden en daarna IMSLP verzoeken het te verwijderen, hebben pech. IMSLP is hiertoe niet verplicht en het is te veel werk. Verzoeken tot verwijdering legt hij dan ook standaard naast zich neer. Iemand brengt naar voren dat dit wetenschappelijk gezien ook niet erg is. Van klassieke composities bestaan tenslotte ook vaak meerdere versies…

Het blijkt dat het voor grote bibliotheken de moeite loont, zelf in onderhandeling te gaan met IMSLP om tot goede afspraken te komen.
Persoonlijk ben ik benieuwd hoe het inmiddels in Nederland staat met de plannen van de Koninklijke Bibliotheek/Nationale Muziekcatalogus om IMSLP aan te gaan bieden. IMSLP lijkt een niet meer tegen te houden fenomeen. Hoe makkelijk het ook is voor studenten: het zijn de de bibliothecarissen die er voor moeten zorgen dat hun eigen prachtige, duurbetaalde edities niet ondersneeuwen door het PDF-geweld uit Noord-Amerika!

Luuk Hoekstra

 

Dit bericht werd geplaatst in IAML en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s