Grenzeloos netwerk van muziekvakgenoten

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen in IP: vakblad voor informatieprofessionals (2019|08)

Iedere zomer komen muziekbibliothecarissen een week bijeen voor de IAML-conferentie (International Association of Music Libraries, Archives and Documentation Centres). Dit jaar was Krakau de plek waar 300 professionals uit 36 landen ontwikkelingen in hun vakgebied bespraken. In 2009 wijdde IP een bijdrage aan dezelfde conferentie in Amsterdam. Nu, tien jaar later, vragen we een paar Nederlandse conferentiegangers wat er is veranderd.

Vanzelfsprekend noemt vrijwel iedereen als eerste de rap voortschrijdende digitalisering. Zo kijkt Nienke de Boer (orkestbibliothecaris bij Het Balletorkest) naar de ontwikkelingen om bladmuziek vanaf een tablet te spelen en naar de verschillende methodes waarmee je digitaal aantekeningen kunt maken. De tablet rukt snel op in het brede muziekleven, maar wordt in de orkestwereld nog mondjesmaat toegepast. Dit komt door de beperkte beschikbaarheid van digitale bladmuziek en de logistieke eisen van een grote organisatie. Nienke: ‘Het is goed om bij te houden wat er gaande is en vooral soms ook om even te wachten of de nieuwe toepassing echt doorzet of plaatsmaakt voor een betere.’

Koppelen van collecties
Paula Quint (bibliothecaris bij het Nederlands Muziek Instituut) ziet steeds vaker dat de databases en catalogi van verschillende organisaties met elkaar worden verbonden. ‘In Nederland worden bijvoorbeeld Muziekschatten en Muziekweb aan elkaar gekoppeld.’ Muziekschatten is het project van de Stichting Omroep Muziek (SOM) voor het digitaliseren van hun bladmuziekarchief. De SOM bleef verweesd achter na de grootscheepse cultuurbezuinigingen in 2013. Eric van Balkum (applicatiebeheerder van Muziekschatten.nl) maakte het hele proces van nabij mee en heeft het project Muziekschatten mede door de woelige tijden geloodst. Hij gaf op de conferentie een presentatie over de stand van zaken: inmiddels zijn er 60.000 titels gescand en beschikbaar gekomen op de nieuwe Muziekschatten-website.

Eric van Balkum tijdens zijn presentatie.
foto: Anna Bzdęga

Nieuwe muziekdatabases
Noor Breuning (informatiespecialist muziekwetenschap bij Bibliotheek UvA) hoorde op de conferentie voor het eerst over de database Discovering music: early 20th century. Dit is een vrij toegankelijke database van de British Library met een verzameling artikelen over componisten en hun muziek in de sociale, politieke en culturele context. Ook werd haar aandacht getrokken door BabelScores. Deze database biedt toegang tot digitale bladmuziek van hedendaagse componisten. Een deel is vrij toegankelijk. Je kunt er per componist een overzicht vinden van werken, een aantal geluidsfragmenten van opnames en een korte biografie.

Van collectie naar ondersteuning
Martie Severt (hoofd bibliotheek Koninklijk Conservatorium Den Haag) ziet het meer inzetten op ondersteuning van de gebruikers van de bibliotheek als een van de belangrijkste verschuivingen in het vakgebied. Voor hogescholen betekent dit dat de bibliotheek beter in de onderwijsstructuur moet worden verweven. Denk bijvoorbeeld aan samenwerking met de Researchafdeling op het Conservatorium.
Steeds meer bibliotheken van conservatoria en universiteiten ontwikkelen voor de eerstejaarsstudenten een cursus informatievaardigheden. Daarbij worden – specifiek voor muziekwetenschappers – (digitale) bronnen gepresenteerd met de daarbij behorende zoekstrategieën. Een mooi voorbeeld is de Répertoire International de Littérature Musicale (RILM), aldus Severt. RILM is een bibliografisch project waarin alle artikelen, boeken en dissertaties, zowel gedrukt als digitaal, op het gebied van de muziekwetenschap worden verzameld en ontsloten. Daarnaast komen er steeds meer LibGuides online. In de LibGuides worden bronnen per studierichting of onderwerp gepresenteerd, zijn er handleidingen voor literatuuronderzoek te vinden en worden studenten geholpen met de regels omtrent citeren, auteursrecht en bronvermelding.

Community librarian
Jantien Dubbeldam (bibliothecaris bij Artez conservatorium Zwolle) presenteerde op de conferentie haar ervaringen met het implementeren van de principes van de ‘community librarian’ bij haar op de opleiding. Ze probeert actief studenten te benaderen die de bibliotheek links laten liggen. Jantien vraagt bijvoorbeeld docenten om studenten erop te wijzen wat de meerwaarde van de bibliotheek kan zijn. Zo kwam er bijvoorbeeld een WhatsApp-groepje waarin studenten met studieproblemen elkaar ontmoetten in de bibliotheek, om elkaar bij de les te houden en te ondersteunen. Hoewel Jantien succesjes weet te boeken, zijn er ook uitdagingen zoals het omgaan met beperkte middelen en de ingesleten eilandencultuur. Jantien: ‘Maar dat zal me er niet van weerhouden dit studiejaar weer met frisse moed verder te gaan.’

Ria Warmerdam

Medewerker Bibliotheek van het Koninklijk Conservatorium, Den Haag

Lees ook Terugblik op het IAML-congres in Krakau

Dit bericht werd geplaatst in IAML, Nieuws. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s